ISTDP (Intensive Short-Term Dynamic Psychotherapy)

De ISTDP werd ontwikkeld door Prof. Dr. H. Davanloo en is gebaseerd op het psychoanalytisch referentiekader. De gestructureerde wijze, waarop de therapeut in samenwerking met de patiënt de problemen benadert en behandelt, verschilt echter van de traditionele psychoanalytische methode en technieken. 

Deze vorm van psychotherapie hecht grote waarde aan een gelijkwaardige en actieve samenwerking tussen therapeut en patiënt. De patiënt is de deskundige van zichzelf, de therapeut is de deskundige op het gebied van therapeutische technieken en psychologische theorieën. De therapeut helpt de patiënt aan de hand van concrete situaties de aandacht te richten op mechanismes waarmee hij zichzelf ondermijnt, zodat eigen ideeën, gevoelens en verlangens worden onderdrukt, vermeden, geen aandacht krijgen, of verboden worden. Door herkenning van deze mechanismen en een andere opstelling ten aanzien van het eigen gedrag (bv serieus nemen i.p.v. negeren) kunnen blokkades worden opgeheven, angsten begrepen worden en gevoelens ervaren.

Het doel van de behandeling is dan ook dat de patiënt eigen gevoelens behoeftes en verlangens bewust gaat ervaren zodat deze in de samenwerking met de therapeut onderzocht en begrepen kunnen worden. Vaak zijn mensen zeer bedreven geworden in het vermijden van gevoelens, en dan is de nodige druk vereist om de vermijding te stoppen. Juist daar is de ISTDP methode zeer effectief in gebleken:  voorzichtig als nodig, maar doortastend zodra mogelijk. Tijdens dit proces komen vaak pijnlijke herinneringen uit het verleden naar boven. De therapeut en patiënt zullen dan nagaan wat het verband is tussen deze vroegere pijnlijke ervaringen en de huidige problemen. De vroegere pijnlijke/traumatische situaties en de daarmee verbonden pijnlijke gevoelens zullen daardoor bewust onderzocht en herinnerd worden zodat deze verwerkt kunnen worden. 

Voor wie?

ISTDP is geschikt voor mensen met allerlei soorten klachten, zoals angstklachten, fobische klachten, dwangklachten, depressieve klachten en persoonlijkheidsproblemen. Onderliggend aan deze klachten hebben mensen vaak autonomie- en intimiteitsproblemen. Op basis van pijnlijke levenservaringen hebben deze mensen vaak “geleerd” om intimiteit met zichzelf en/of anderen uit de weg te gaan. Mensen met dit soort problemen herkennen vaak de eigen gevoelens niet doordat zij deze bij voorbaat negeren, overschreeuwen, bagatelliseren of doordat zij deze gevoelens wegredeneren, diskwalificeren, of geneigd zijn een ander eerder te begrijpen dan zichzelf.
 Soms worden de eigen gevoelens nog wel herkend, maar doordat er met angst en schuld op gereageerd wordt, worden ze alsnog weggedrukt, niet meer geuit of tegen zichzelf gekeerd.

Met onderzoek naar het effect van deze behandeling is aangetoond dat de behandeling tot blijvende positieve veranderingen leidt en dat ook na de behandeling deze positieve ontwikkeling blijft doorgaan. Patiënten rapporteren meer intimiteit te ervaren in hun relaties, zich vrijer te voelen, minder lichamelijke klachten te ervaren, beter om te kunnen gaan met gevoelens en hun angsten beter te begrijpen.  Problemen zijn niet altijd volledig verdwenen maar patiënten rapporteren er meer greep op te hebben en de regie over hun leven weer in eigen hand te nemen.

Wetenschappelijke evidentie

Er is inmiddels al veel onderzoek gedaan naar de (kosten-)effectiviteit van ISTDP-behandelingen. Op dit moment zijn er 269 studies bekend waarvan 50 met een Randomized Clinical Trial, wat op dit moment de meest vooraanstaande methode van onderzoek is. In deze onderzoeken komt naar voren dat ISTDP (of afgeleiden hiervan) een zeer (kosten-)effectieve behandelmethode is op het gebied van depressie, somatisch onverklaarde klachten, angststoornissen en persoonlijkheidsproblematiek. 

Opleiding

ISTDP kent een duidelijk en goed beschreven behandelprotocol (Central Dynamic Sequence). Inmiddels wordt deze methode in Amerika, Canada, Noorwegen, Denemarken, Zweden, Italië, Duitsland, Zwitserland, Polen en Nederland toegepast en onderwezen.

De drie jaar durende opleiding tot ISTDP-therapeut zoals gegeven door ISTDP-Nederland leidt op tot erkenning in het ISTDP-register, en erkenning van de IEDTA. In Nederland  zijn momenteel ongeveer 35 opgeleide ISTDP-therapeuten. De Nederlandse opleiding wordt erkend door de internationale organisatie IEDTA. Het Nederlandse register is ondergebracht bij de NVPP (Nederlandse Vereniging voor Psychoanalytische Psychotherapie)  www.nvpp.nl